แพทย์วินิจฉัยลมพิษอย่างไร ต้องตรวจเลือดหรือทดสอบภูมิแพ้ไหม

คำตอบโดยสรุป: แพทย์วินิจฉัยลมพิษจากประวัติและลักษณะผื่นเป็นหลัก ลมพิษเฉียบพลันส่วนใหญ่ไม่จำเป็นต้องตรวจเลือด ส่วนลมพิษเรื้อรังแพทย์อาจตรวจเลือดพื้นฐานบางรายการ และเลือกทดสอบเพิ่มเติมเฉพาะเมื่อประวัติชี้ไปที่สิ่งกระตุ้นจำเพาะหรือการแพ้จริงเท่านั้น

แพทย์อยากรู้อะไรจากประวัติของคุณ

ข้อมูลที่ช่วยแพทย์มากที่สุด ได้แก่ ผื่นแต่ละผื่นอยู่นานเท่าไรก่อนยุบ เป็นมานานแค่ไหน ขึ้นบ่อยแค่ไหน มีอาการบวมหนังตา ริมฝีปากร่วมไหม สังเกตเห็นสิ่งกระตุ้นซ้ำ ๆ หรือไม่ ยาที่กินประจำและยาที่เพิ่งเริ่ม อาหารก่อนเกิดผื่นครั้งแรก โรคประจำตัว และผลกระทบต่อการนอนหรือการทำงาน การจดบันทึกหรือถ่ายรูปผื่นไว้ล่วงหน้า ช่วยให้การตรวจครั้งแรกได้ข้อมูลครบในคราวเดียว

เมื่อไหร่ต้องตรวจเลือด

ลมพิษเฉียบพลันทั่วไปไม่จำเป็นต้องตรวจเลือดตามแนวทางสากล ในลมพิษเรื้อรัง แพทย์มักตรวจเลือดพื้นฐาน เช่น ความสมบูรณ์ของเม็ดเลือด (CBC) และค่าการอักเสบ (ESR หรือ CRP) เพื่อคัดกรองภาวะอื่นที่ซ่อนอยู่ การตรวจเพิ่มเติมนอกเหนือจากนี้จะเลือกทำตามข้อบ่งชี้จากประวัติเป็นราย ๆ ไป ไม่ใช่การตรวจเหมารวมทุกรายการ

การทดสอบภูมิแพ้ช่วยอะไรได้บ้าง

การทดสอบภูมิแพ้มีประโยชน์เมื่อประวัติชี้ชัดว่าอาการสัมพันธ์กับสิ่งใดสิ่งหนึ่ง เช่น อาหารชนิดเดิมทุกครั้ง หรือยาบางตัว โดยแพทย์จะเลือกวิธีที่เหมาะสม เช่น การสะกิดผิวหนัง (skin prick test) สำหรับการแพ้ชนิดเกิดเร็ว ส่วนลมพิษชนิดมีสิ่งกระตุ้นจำเพาะ แพทย์ยืนยันได้ด้วยการทดสอบกระตุ้น เช่น การวางน้ำแข็งบนผิว (ice cube test) สำหรับลมพิษจากความเย็น โรงพยาบาลผิวหนัง อโศก มีบริการตรวจภูมิแพ้ทางผิวหนัง โดยแพทย์ผิวหนังเป็นผู้ประเมินความจำเป็นก่อนทุกครั้ง

บันทึกอาการช่วยการรักษาอย่างไร

สำหรับลมพิษเรื้อรัง แพทย์มักให้ผู้ป่วยประเมินความรุนแรงรายวันด้วยคะแนนอย่างง่าย เช่น จำนวนผื่นและระดับอาการคันในแต่ละวัน (แบบประเมิน UAS7) ต่อเนื่องหนึ่งสัปดาห์ ข้อมูลนี้ทำให้เห็นแนวโน้มจริงของโรค และช่วยแพทย์ตัดสินใจปรับการรักษาได้แม่นยำกว่าการนึกย้อนจากความจำ